1in.am-ը գրում է․
«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնի խորհրդի նախագահ Ստեփան Գրիգորյանը
- Պարոն Գրիգորյան, ի՞նչ եզրակացություն եք արել Գյումրիում ռուսական ռազմաբազայի զինվոր Վլադիմիր Պերմյակովի կատարած ոճրագործությունից: Ինչի՞ արդյունք էր այդ սպանդը, արդյոք այն պարզ սպանությո՞ւն էր:
- Ցանկացած մարդ, որ ունի տրամաբանություն, հասկանում է, որ այդ տղան միայնակ չէր կարող անկողնում սպանել 6 հոգու: Սպանվածներից գոնե մեկը պետք է սենյակի այլ տեղում լիներ, որովհետև աղմուկը մեծ էր, պետք է դուրս գար, գոնե անկողնում չլինեին: Բայց բոլորը անկողնում էին, և պարզ է, որ այդ զինվորը մենակ չի եղել: Նաև պարզ է, որ ով սպանել է, խլացուցիչ է օգտագործել, որովհետև Կալաշնիկով ավտոմատի ձայնն այնքան բարձր է, որ ողջ Գյումրին կլսեր: Եվ կարևորը՝ որ իրենք էլ են դա նշում, որ նա մենակ չէր: Կարևոր է նաև, որ թեև ուշացումով, բայց եղավ Կրեմլի արձագանքը: Իսկապես, դա գյումրեցիների բողոքի արդյունքում եղավ:
Ես դա վստահաբար կարող եմ ասել, որովհետև վերջին երեք օրվա ընթացքում անընդհատ հարցազրույցներ էի տալիս աշխարհի տարբեր հեռուստառադիոալիքներին, այդ թվում նաև ռուսականներին, ու հասկացա, որ գյումրեցիների բողոքն իր ազդեցությունն ունեցել է: Օրինակ՝ երկու օր առաջ, երբ ռուսական ալիքներից մեկը հարցազրույց էր վերցնում, շատ կարևոր հարցեր տվեցին, թե ինչո՞վ եք բացատրում Հայաստանի իշխանությունների չեզոք լինելը: Այսինքն՝ Ռուսաստանում էլ հասկացան, որ Հայաստանի իշխանությունների արձագանքը բավարար չէ: Եվ երկրորդ՝ մենք զգում ենք, որ այդ դեպքն ու ՌԴ վերաբերմունքն ազդում են հայ-ռուսական քաղաքական հարաբերությունների վրա: Չէ՞ որ ոչ մի ցավակցական խոսք չլսեցինք:
Շատ տարօրինակ են իրենց պահում ռուսական ռազմաբազայի ղեկավարներ. պրոցեսը կոծկում էին, հիմա կարծես թե ավելի բացվեցին, համագործակցում են: Ինձ հարցնում էին՝ գուցե ճիշտ կլիներ, որ Պուտինը ցավակցեր և նույնիսկ ներողությո՞ւն խնդրեր: Բայց ես Ռուսաստանին այնքան էլ չեմ մեղադրում, ես առաջին հերթին մեղադրում եմ մեր իշխանություններին, որ քիչ է՝ ուշացած արձագանքեցին, այն էլ համարժեք չէր:
Պատկերացնո՞ւմ եք՝ ինձ Հայաստանում բացատրում են, թե ինչ է պահանջում ռուսական Սահմանադրությունը, մինչդեռ մենք գտնվում ենք Հայաստանում, և ռազմաբազան էլ Հայաստանի տարածքում է:
Շատ անհաջող գաղափար էր նաև բողոքողներին ծեծելը: Այդ բողոքող մարդիկ Գյումրիում իշխանության համար դուրս չէին եկել, իշխանության համար չէին պայքարում, այդ մարդիկ դուրս էին եկել իրենց ազգի պատիվը պահելու համար:
- Փաստորեն, Գյումրիի բնակիչներն իրենց բողոքի ակցիաներով ՌԴ ու ՀՀ իշխանություններին ստիպեցին հասկանալ, որ դեպքն արտառոց է,և պետք է համարժեք վերաբերմունք ցույց տալ:
- Եթե այդ բողոքները չլինեին, Կրեմլում այդ ոճրագործության մասին չէին էլ իմանա: Ո՛չ մերոնք կհամարձակվեին բարձր մակարդակով տեղեկացնել, ոչ էլ ՌԴ դեսպանատնից կամ ռազմաբազայից ճիշտ տեղեկություն կհասներ: Հենց ժողովրդի բողոքների շնորհիվ էր, որ այդ արձագանքը եղավ, բայց այդ մարդկանց ծեծելն ու ճնշելը շատ անհաջող որոշում էր: Հակառակը՝ իշխանությունն այդ մարդկանց հետ միասին պետք է հերթապահություն սահմաներ Գյումրիում, որ կարգուկանոնը պահպանվեր, որ պրովոկացիաներ չլինեին:
Ես նաև պնդում եմ, որ այդ Պրեմյակովի գործը սխալ է հանցագործական դաշտում դիտարկելը: Նա խմած չէր, թմրանյութի տակ չի եղել, նա անմեղսունակ չէ: Ուրեմն, այստեղ կարող են լինել դիվերսիաներ. ես այդ դեպքը դիտարկում եմ նաև որպես ահաբեկչական ակտ: Մեր երկրի անվտանգությունն ապահովելու համար մենք պարտավոր ենք այդ տեսակետից ուսումնասիրել: Ակնհայտ է, որ այդ դեպքը կրիմինալ բնույթ չունի, և չի բացառվում, որ նման դեպքեր էլի կրկնվեն: Գուցե ուզում էին ապակայունացնել Հայաստանի ներքին վիճակը և լուրջ լարվածություն մտցնել: Գուցե ուժեր կային, որ ուզում էին թուլացնել հայ-ռուսական հարաբերությունները:
Այդ տեսանկյունից էլ պետք է գործն ուսումնասիրել և ոչ թե փորձել մարդկանց ճնշել: Այստեղ բնակչությունը միատարր է, մեծամասամբ հայեր են, ապակայունացնելը շատ դժվար կլինի: Բայց տեսեք, թե ինչ միջոց գտան՝ ապակայունացնել ռուսական ռազմաբազայի միջոցով:
Սպանվել են նաև փոքր երեխաներ. այդ դեպքում արդեն քրեական տրամաբանություն չկա: Դա արված էր շատ դաժան և բացահայտ: Ահաբեկչության նպատակը հասարակությանը վախեցնելն է, բացահայտ ու դաժանությամբ լի քայլեր անելը:
- Դիվերսիայի հետ կապված Թուրքիայի, հետո՝ Արևմուտքի վարկածը:
- Հարյուրավոր վարկածներ կարելի է բարձրացնել, բայց իմ նպատակը ուշադրություն սևեռելն է, որ դա կարող է դիվերսիա լինել: Դիվերսիայի մեկ այլ տարբերակ էլ ասեմ: Ռուսաստանում բավականին ուժեղ են քաղաքական ծայրահեղական խմբերը, ովքեր դեմ են միգրանտներին, ովքեր ունեն նաև հակահայկական տրամադրություններ: Այո, ՌԴ-ում մեր հանդեպ ընդհանուր առմամբ վատ են: Կարծիք կա, որ ձեռնտու էր Ադրբեջանին, բայց թողնենք Ադրբեջանը, Թուրքիան: ՌԴ-ում բավականին մեծ թվով ծայրահեղական խմբեր կան, որոնք կրոնական, քաղաքական, ազգային հիմքեր ունեն: Պարտադիր չէ պատճառը փնտրենք Եվրոպայում կամ Թուրքիայում. Ռուսաստանի ներսում էլ շատ ծայրահեղական խմբեր կան, որոնց դեմ պայքարում է նույն իրենց կառավարությունը: Պետք է հարցը բազմակողմանի ուսումնասիրել:
Իսկ հունվարի 15-ին գյումրեցիների միտինգներից հետո ՌԴ-ն սկսեց ավելի լուրջ վերաբերվել այս դեպքին մի գլխավոր պատճառով՝ նախ մտահոգվեց գյումրեցիների դժգոհություններով, որ ռազմավարական գործընկեր երկրում Ռուսաստանի և ռազմաբազայի նկատմամբ այսպիսի լարված մթնոլորտ է ստեղծվել: Նաև կասկած չունեմ, որ նրանք սկսեցին այլ տեղեկություն էլ ստանալ: Եվ առաջացան հարցեր, որ դա քրեական գործ չէ, որ դա նման չէ 1999թ. դեպքին: Այն ժամանակ երկու հարբած սպաներ կրակեցին, նրանք իրոք շուկայում առևտրականների հետ ինչ-որ վեճ էին ունեցել: Դա դասական քրեական գործ էր, իսկ այստեղ քրեականի նշույլ անգամ չկա: Դա է ինձ մտահոգում: Իսկ եթե դու հաշվարկ չես անում, թե որտեղից կարող ես հարված ստանալ, ապա դա կարող է կրկնվել այլ ձևով, այլ ֆորմատով:
Հայաստանի ներսում բավականին կուռ համակարգ է, դժվար է ապակայունացնել, բայց տեսեք, թե ինչպես կարողացան ու ինչ օրի գցեցին ազգը: Ի վերջո, ունենք Ղարաբաղի չլուծված հարց, թշնամի ունենք, բայց չեմ ասում, որ դա գալիս է Թուրքիայից և Ադրբեջանից: Դա կարող է գալ հենց Ռուսաստանի ներսից, այն խմբերից, որոնք դեմ են Պուտինին:
- Իսկ, Ձեր կարծիքով, այդ դեպքի քննությունը ճիշտ կլիներ Հայաստանի՞ իրավապահների հսկողության ներքո վարել, թե՞ այն պետք է տարվի ռուսական իրավապահ մարմինների ազդեցության ներքո:
- Քննությունը պետք է տարվի Հայաստանի կողմից, քանի որ այն տեղի է ունեցել Հայաստանի տարածքում, ռազմաբազան այստեղ է: Բայց՝ անպայման այդ բազայի հետ կապված համաձայնագրի համաձայն: Այնտեղ գրված է, որ նման դեպքերը պետք է քննվեն մեր վարույթի ներքո, բայց՝ համատեղ: Մենք պետք է իրենց քննչական խմբերի հետ համատեղ աշխատենք: Երբ դու գործընկեր ես, թշնամի չես, շատ հեշտ է գործընթացները կառավարել: Ավելին՝ եթե մեր դատախազությունը սկզբունքային լիներ, կարող էր ՌԴ-ի առաջ այլ հարց դնել: Դուք բռնեցիք, շատ լավ արեցիք, բայց ինչո՞ւ նրան հետ տարաք բազա: Եթե դու չես վախենում բարձրացնել նման բնույթի իրավական հարցեր, քեզ հարգում են: Ի վերջո, նրան պետք է արտահանձնենք ՌԴ-ին, մենք բարեկամ պետություն ենք, մենք գործընկեր պետություն ենք, բայց եթե հանցանքը կատարվել է Հայաստանի տարածքում, բազայից դուրս է, ուրեմն պետք է մեզ տրվի: Բայց ցանկացած դեպքում պետք է քննությունը անցկացնեն երկու կողմերը:
