Panorama.am-ը գրում է.
Ֆին հոգևորական Սերաֆիմ Սեպալան երկար տարիներ ուսումնասիրել է հայկական մշակույթն ու պատմությունը և ունի մի շարք հրապարակումներ այս թեմայով, այդ թվում 500 էջանոց մի գիրք հայ մշակույթի մասին, իսկ ներկայումս նա աշխատում է հայոց ցեղասպանության թեմայի շուրջ մի նոր գրքի վրա: Panorama.am-ին տված հարցազրույցում նա պատմում է իր գործունեության, ինչպես նաև Հայաստանի հետ ունեցած իր յուրահատուկ կապի մասին: Ըստ նրա Հայաստանը Միջին Արևելքի մշակույթների վերջին անկյունն է, որտեղ հին քրիստոնեական ավանդույթները դեռևս պահպանվում են և նա անվանում է Հայաստանը իր հոգու տունը:
-Հայր Սերաֆիմ, Դուք մի քանի տարի է, ինչ զբաղվում եք հայագիտությամբ և ունեք մի քանի հրապարակումներ հայկական մշակույթի մասին: Ինչպե՞ս Դուք, լինելով ֆին ուղղափառ վանական, սկսեցիք հետաքրքրվել Հայաստանով: Մասնավորապես ի՞նչ թեմաներ եք ուսումնասիրել:
-Ես հետաքրքրված էի Հայաստանով նախքան ուղղափառություն ընդունելը. դա երկար պատմություն է: 1990-ականներին, երբ երիտասարդ ուսանող էի, ես ցանկանում էի դառնալ քրիստոնյա, բայց դեռ չգիտեի, թե ինչպիսի քրիստոնյա էի ուզում լինել: Հելսինկիում կային բազմաթիվ դավանանքներ ունեցող եկեղեցիներ և ես դրանք բոլորն այցելեցի: Ուղղափառ եկեղեցին իմ ցանկի վրա վերջինն էր: Իսկ մինչ այդ ես արդեն այցելել էի մի հայկական եկեղեցի Ստամբուլում: Ես ուսումնասիրում էի արևելագիտություն և սեմական լեզուներ Հելսինկիում և շատ գրքեր էի կարդում քրիստոնեության պատմության մասին: Ես համոզվեցի, որ քրիստոնեությունը իր ոգով արևելյան կրոն է, և որ արևելյան եկեղեցիները ամենամոտն են ակունքներին: Հետո ես գնացի Երուսաղեմ մեկ տարով և ծանոթացա այդ բոլոր եկեղեցիների հետ` սիրիական, ղպտի և եթովպական ուղղափառ եկեղեցիների, ինչպես նաև հայկական եկեղեցու հետ: Այնտեղ ես ապրում էի հայկական թաղամասում` մի հայկական տան տանիքում: Այսպիսով, դա ինձ համար և՛ ակադեմիական և՛ անձնական փորձառություն էր: Ես թարգմանում էի հոգևոր գրականություն սիրիակ (արամեերեն) լեզվից ֆիներեն, բայց այդպես էլ հնարավորություն չունեցա սովորել հայերեն: Հետո ես ընդունեցի ուղղափառություն և դրանից մի քանի տարի անց դարձա վանական: Վանական տարիներին մեծ զբաղվածություն ունեի: Ամեն օր 14 ժամ եկեղեցում էի և աշխատանքի մեջ, իսկ երեկոյան աշխատում էի իմ դոկտորական թեզի վրա: Հետո ես անսպասելիորեն ստացա աշխատանքի հրավեր համալսարանից և եկեղեցին հավանություն տվեց, որ ես ստանձնեմ այդ աշխատանքը: Միայն այդ ժամանակ ես հնարավորություն ստացա իրականացնել իմ երազանքը և ավելի խորը ուսումնասիրել Հայաստանը:
-Ի՞նչ հետաքրքիր բացահայտումներ եք արել Հայաստանն ուսումնասիրելիս:
-Ինձ համար հայկական ամեն բան, որ գոյություն է ունեցել ցեղասպանությունից առաջ ընկած ժամանակաշրջանից ի վեր, բարձրագույն գեղեցկության արտահայտում է: Վասպուրականի մանրանկարները, դուդուկի եղանակները, շարականները, Սայաթ Նովան, Արցախի կարպետները և անգամ լարախաղացների պարերը: Ես երբեք ոչ մի տեղ նման գեղեցկություն չեմ տեսել: Այս ամենի համադրությունը ցեղասպանություններով և արյունահեղություններով լի պատմության հետ հիրավի յուրօրինակ է: Այս բոլորը իմ հոգու տունն է: Ես ցավ եմ զգում ամեն անգամ, երբ տեսնում եմ, որ այս թանկարժեք մարգարիտները փոխարինվում են արևմտյան աղբով Երևանում: Հայաստանը Միջին Արևելքի մշակույթների վերջին անկյունն է, որտեղ հին քրիստոնեական ավանդույթները դեռևս պահպանվում են ողջ մշակույթի մեջ` օպերաներից մինչև սրբավայրերը: Այս ամենն այնքան մեծ արժեք ունի: Ես իհարկե տեսնում եմ Հայաստանի ներկայիս խնդիրները, բայց խնդիրներ կան բոլոր երկրներում: Մի ծայրահեղ օրինակ բերեմ` ինքնասպանությունների թիվը ֆինական զարգացած գյուղերում անհամեմատ ավելի մեծ է, քան հայկական ամենաաղքատ գյուղում: Ինչու՞: Միգուցե այն պատճառով, որ դեռ մի շատ թանկագին բան կա աղքատ հայկական գյուղերում, մի բան, որ ֆիները չունեն…
Աբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այստեղ