Աշխարհի տարբեր ընկերություններ տարբեր վերաբերմունք ունեն սեփական սիմվոլների նկատմամբ: Որոշ ընկերություններ տասնամյակներ շարունակ անփոփոխ են թողնում իրենց լոգոտիպը, որոշներն էլ ընդհակառակը՝ գրեթե ամեն տարի փոփոխում են այն: Վերցնենք նույն «Google» ընկերությունը, որը միայն անցած տարի էր վերամշակել իր լոգոտիպը, բայց օրեր առաջ այն կրկին ձևափոխեց այն, և ղեկավարների խոսքով իրենք գոհ են արդյունքից:
Սակայն լինում են դեպքեր, երբ միլիոնավոր դոլարներ են ծախսվում նոր լոգոտիպ մշակելու համար, բայց արդյունքը խայտառակ ֆիասկո է լինում: Ձեզ ենք ներկայացնում մի շարք այդպիսի ընկերությունների պատմություններ:
1. Pepsi
Ծախսերը՝ 1 միլիոն դոլար
«PepsiCo» ընկերությունն իր պատության ընթացքում մի քանի անգամ փոխել է «Պեպսիի» լոգոտիպը: Վերջին նման ձևափոությունը կատարվեց 2008 թվականին: Դիզայներները ցանկանում էին հին լոգոյում առկա սպիտակ ալիքը ձևափոխել այնպես, որ այն ժպիտ հիշեցնի:
Սակայն սպառողների մոտ այն կարծես թե այլ ասոցիացիաներ էր առաջացնում: Նոր լոգոտիպի հրապարակայնացումից հետո համացանցը հեղեղեցին բազմաթիվ ծաղրանկարներ, և ահա դրանցից առավել պոպուլյարները՝
2. Tropicana
Ծախսերը՝ 137 միլիոն դոլար
«Pepsi» ըմպելիքը միակ պրոդուկտը չէր, որի լոգոտիպի հետ փորձարկումներ էին անում «PepsiCo» ընկերությունում: Ոչ վաղ անցյալում ձևափոխվեց նաև նույն ընկերությանը պատկանող «Tropicana» նարնջի հյութի լոգոտիպը: Սովորական նարինջը, որի մեջ ձողիկ էր մտցված, փոխարինեցին թափանցիկ ապակե բաժակով, որի մեջ նարնջի հյութ է լցված, իսկ բուն «Tropicana» անվանումը տեղափոխեցին տուփի կողքին, որտեղ այն վատ տեսանելի էր:
Ինչպես «ժպտացող» «Pepsi»-ի պարագայում, այնպես էլ այստեղ սպառողները չգնահատեցին այս ձևափոխությունը, և արդեն ռեդիզայնի առաջին ամիսներին հյութերի սպառումն ընկավ 20 տոկոսով: Արդյունքում, միլիոնավոր դոլարներ ծախսելուց ու կորուստներ կրելուց հետո ընկերությունը որոշեց վերադարձնել հին դիզայնը:
3. British Petroleum
Ծախսերը՝ 211 միլիոն դոլար
«British Petroleum» ընկերությունը որպես լոգոտիպ 70 տարի շարունակ օգտագործում էր դեղնականաչ վահանը, որի վրա «BP» տառերն էին, սակայն 2000-ականների սկզբին ընկերության ղեկավարությունը փոփոխությունների մասին մտահոգվեց: Դիզայներներին հանձնարարեցին ստեղծել նոր լոգոտիպ, որը հնարավորինս վառ կարտահայտեր ընկերության նոր կարգավիճակը, քանի որ այն այլևս զուտ նավթաարդյունաբերությամբ զբաղվող ընկերություն չէր, այլ էներգետիկ գիգանտ՝ տարբեր ոլորտներում բազմամիլիարդանոց ներդրումներով:
Արդյունքում, ընկերության նոր լոգոտիպ դարձավ «արև ծաղիկը», որն իբր հղում է անում հին հունական դիցաբանության արևի աստված Հելիոսի վրա: Սակայն ընկերության նոր մեսիջը քչերը գնահատեցին: Օրինակ՝ բնապահպանները մեղադրեցին ընկերությանը երեսպաշտության մեջ և հայտարարեցին, որ նոր լոգոտիպն իրականում չի արտահայտում այն, ինչով զբաղվում է ընկերությունը:
Վերջին տարիներին BP-ն մեկ անգամ չէ, որ հայտնվել է սկանդալների կիզակետում, իսկ ամենախոշորներից մեկը տեղի ունեցավ, երբ 2010 թվականի գարնանը խոշորագույն վթար գրանցվեց ընկերությանը պատկանող նավթաարդյունաբերող պլատֆորմում, որը գտնվում էր Մեքսիկական ծոցում: 36 ժամ տևողությամբ հրդեհի արդյունքում 5 միլիոն բարրել հում նավթ լցվեց օվկիանոսի մեջ: «Գրինփիս» ընկերությունն այս աղետից հետո մրցույթ հայտարարեց, դրա շրջանակներում մարդիկ պետք է իրենք առաջարկեին «BP»-ին հարիր լոգոտիպ, որը կարտացոլեր ընկերության իրական դեմքը: Ստորև ներկայացնում ենք ամենաշատ ձայներ հավաքած տարբերակները՝
4. GAP
Ծախսերը՝ 100 միլիոն դոլար
2010 թվականի Սուրբ ծննդի նախաշեմին հագուստ արտադրող ամերիկյան խոշորագույն «GAP» ընկերությունն անսպասելիորեն որոշեց փոխել իր լոգոտիպը, որն արդեն 20 տարվա պատմություն ուներ: Սովորական կապույտ քառակուսին, որի մեջ սպիտակ տառերով գրված էր «GAP», փոխարինեցին սև տառերով գրված «GAP»-ով, որի վերին ձախ անկյունում կապույտ քառակուսի է: Սակայն սպառողները չողջունեցին այս նորամուծությունը, իսկ համացանցում թափ հավաքող բացասական արձագանքները ստիպեցին ընկերության ղեկավարությանն ընդունել իրենց պարտությունը: Ընկերությունը պաշտոնական հայտարարություն տարածեց, որում խոստովանեց, որ լոգոտիպը փոխելու որոշումը սխալ էր, և իրենք կվերադարձնեն հինը: Բնականաբար, նոր լոգոտիպի մշակման համար ծախսված միջոցներն անվերադարձ կորան:
5. BBC
Ծախսերը՝ 1,8 միլիոն դոլար
Բրիտանական «BBC» ռադիոկայանն իր պատմության ընթացքում 5 անգամ փոխել է իր լոգոտիպը, իսկ վերջին անգամ՝ 1997 թվականին: Հին լոգոտիպն իրենից ներկայացնում էր գունավոր գծիկներով ու թեք տառերով ընկերության անվանումը, սակայն նորում այն դարձրեցին սև ու սպիտակ, տառերն ուղղվեցին, գունավոր գծիկները կորան: Մինիմալիզմի ոճով արված նոր լոգոտիպը չտպավորեց լսարանին, որովհետև փոփոխությունները շատ աննշան էին, բայց ընկերությունն էլ իր հերթին որոշեց վերջնականապես չհրաժարվել հին լոգոյից և առ այսօր օգտագործում է այն:
6. Airbnb
Ծախսերը՝ անհայտ
Պոպուլյար առցանց ծառայության նոր լոգոտիպի վրա ծախսված միջոցների ծավալը գաղտնի է պահվում, սակայն հայտնի է, որ այն մշակել են 50 դիզայներներ 12 ամսվա ընթացքում: 1 տարի տքնաջան աշխատանքից հետո մասնագետները երկնագույն գրությունը, որն արված էր հետաքրքիր տառատեսակով, վերածեցին երկիմաստ նախշով ու ավելի պարզ տառատեսակով գրված լոգոյի: Ի դեպ, այդ նախշը սկանդալի առարկա դարձավ:
Ծառայությունից օգտվողներն ու պարզապես համացանցային օգտատերերը սկսեցին մեղադրել ընկերությանը՝ «վուլգար նշաններ» օգտագործելու համար: Բանն այն է, որ չափազանց տպավորվող օգտատերերը սեռական օրգաններ տեսան այդ պատկերում: Ոմանք էլ այն համեմատեցին Պուտինի նկարած կատվի հետ:
Չնայած հնչող քննադատություններին՝ ընկերությունը հանգիստ վերաբերվեց կարծիքներին և բացատրեց սիմվոլների իմաստը:
Իսկ այս պատմության ամենազավեշտալի դրվագը կայանում է նրանում, որ առաջին հայացքից անհաջող այս լոգոտիպի առաջացրած սկանդալը լավ փիառ դարձավ ընկերության համար, և դրա շուկայական արժեքն ավելացավ: 2015 թվականի ամռան դրությամբ՝ ընկերությունը կարող էր պարծենալ ներգրավված 1.5 միլիարդ ներդրումներով:
7. Մոսկվայի մետրոպոլիտեն
Արժեքը՝ 1 ռուբլի
Ռուսաստանի բիզնես պատմությունում լոգոտիպի ամենահայտնի փոփոխությունը կապված է մետրոպոլիտենի հետ: «M» տառի նորացված տեսակի ստեղծմամբ զբաղվում էր Արտեմիյ Լեբեդևի դիզայներական ստուդիան:
Նոր լոգոտիպը ներկայացրեցին 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին:
Ինչպես ցույց էին տվել վաղօրոք անցկացված հարցումները, մոսկվայաբնակների մեծ մասը համարում էր, որ «M» տառի առկայությունը խիստ կարևոր է լոգոտիպում:
232 միլիո՞ն, թե՞ 1 ռուբլի
Սակայն Մոսկվայի բնակիչներից շատերն այդպես էլ չհասկացան, թե սկզբունքորեն ինչը փոխվեց լոգոտիպում: Փոխարենը՝ մարդկանց ուշադրությունը սևեռվեց ԶԼՄ-ներում հրապարակված մի լուրի վրա, համաձայն որի՝ այս ձևափոխումն արժեցել էր 232 միլիոն ռուբլի, որը մոտ 4 միլիոն դոլար է կազմում: Քաղաքապետարանում շտապեցին արձագանքել այս լուրին ու հայտարարեցին, որ իրականում այդ գումարը ծախսվել է միջոցառումների կոմպլեքսի վրա, որոնք միտված են «հասարակական տրանսպորտի իմիջի բարեկարգմանը», իսկ հենց նոր լոգոտիպի մշակման արժեքը կազմել է սիմվոլիկ 1 ռուբլի:
