Kinoashkharh.am-ը գրում է.
1990-ը շրջադարձային էր դերասանուհի և արձակագիր Անահիտ Թոփչյանի կյանքում: Ստեղծագործական վերելքի շրջանում դերասանուհին զուտ ընտանեկան հանգամանքների բերումով հայտնվեց Փարիզում և անգամ չէր կարող պատկերացնել, որ հենց այստեղ է բացահայտվելու իր երկրորդ տաղանդը` գրականությունը: Ֆրանսիայում դերասանուհին ոչ միայն ստեղծեց իր հեղինակային թատրոնը, այլև սկսեց գրել: Այժմ արդենբազմաթիվ գրքերի ու թարգմանությունների հեղինակը նախապատվությունը տալիս է իր գրական տարերքին: «Lady S.D.F.», «Հայելի», «Անհետացում» գրքերը Անահիտին գրական ճանաչում և պատվավոր մրցանակներ բերեցին: Իսկ վերջին` «Տագնապ» վեպն աշխույժ քննարկումների առիթ է դարձել:
- Ձեր առաջին կրթությամբ Դուք բանասեր եք: Երբ ընդունվում էիք ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետ, արդեն ընտրել էիք դերասանուհու մասնագիտությունը: Այդուհանդերձ, դիմեցիք ոչ թե թատերական ինստիտուտ, այլ` համալսարան: Ինչո՞ւ, գուցե ստեղծագործ մթնոլորտի՞ համար, որ այն ժամանակ տիրում էր բանասիրական ֆակուլտետում:
- Գիտեք, ես Ձեզ պետք է հիասթափեցնեմ, որովհետև այնքան էլ մեծ սիրով չէի գնում դասերի: Ավելին` ինձ բանասիրությունն առանձնապես չէր հետաքրքրում, որովհետև արդեն զբաղված էի կինոյում և թատրոնում: Համոզված էի, որ ծնված եմ բեմի համար: Թատերական ինստիտուտն ինձ չէր հրապուրում, որովհետև ըմբոստ էի և չէի ենթարկվում վարժեցմանը: Իսկ բանասիրական ընդունվեցի, որ բարձրագույն կրթություն ունենամ: Իմ գրականության ուսուցչուհին ինձ ասաց, որ դերասանը պետք է կիրթ և շատ պատրաստված, բազմակողմանի զարգացած ու հարուստ գիտելիքներով մարդ լինի: «Դա միշտ քեզ պետք կգա»,- ասաց նա: Եվ այդպես էլ եղավ: Ես, դպրոցից սկսած, արդեն նկարահանվում էի, և ինձ համար արդեն երկրորդական էր համալսարանական դասերին գնալը: Թող ների ինձ բանասիրությունը… Սակայն դա ինձ պետք եկավ հետո` ավելի ուշ` իմ կյանքի երկրորդ կեսին: Ի դեպ, ձեռքիս մեջ տաղանդի երկու գիծ ունեմ` թատրոնը և գրականությունը:
- Մի՞թե գրելու փորձեր էլ չէիք անում:
- Այն ժամանակ ես նույնիսկ չէի էլ մտածում գրելու մասին, անգամ չէի պատկերացնում, որ իմ մեջ գրող կա նստած: Չնայած, օրինակ, Ֆրանսուազ Սագանի թեթև, բայց խորունկ գրելաոճն ինձ դուր էր գալիս, և պատկերացրեք` մտքովս նույնիսկ անցավ. «Երանի այսպես գրել կարողանայի»: Ինքս ինձ համար գրառումներ էի անում, իհարկե ոչ տպագրվելու նպատակով: Ճերմակ էջի առջև նստած հոգեբանական վերլուծություններ էի անում` ինձ դուր եկած և դուր չեկած նյութի, բայց ավելի շատ` իմ խաղացվելիք դերերի մասին: Այնպես որ բանասիրությունը երբեք ավելորդ չէր:
- Ձեր արտիստական խաղացանկում հարյուրից ավելի դերեր եք գրանցել` ոչ միայն թատրոնում ու հայկական կինոյում, այլև ռուսական կամ ավելի ստույգ` խորհրդային կինոյում: Բայց տպավորություն ունեմ, որ որքան էլ հետաքրքիր կերպարներ էին, այնուամենայնիվ այն դերերը չէին, որոնց մասին երազում էիք:
- Ճիշտ եք, ես սկզբում վիրավորվում էի, հետո հասկացա, որ սա պարզապես մեր ռեժիսորների էսթետիկան է: Նրանք հայ կնոջը պատկերացնում են որպես տղամարդու կողքին ընդամենը ֆունկցիոնալ դեր կատարող մի էակի, որը պիտի ճաշ եփի, երեխա ծնի ու բավարարի նրա կրքերը… Դա, բնականաբար, ինձ համար չէր: Ես շատ ավելին էի պահանջում: Ես անհատականություն եմ, դեռ վաղ հասակից եմ այդպիսին եղել և չէի կարող սահմանափակվել այդ խեղճուկրակ կերպարներով: Գիտեք, հենց այդ պատճառով ես անգամ չէի ուզում ամուսնանալ: Վախ ունեի, որ նույնը պիտի կրկնվի կյանքում: Ես ասում էի, որ ծնվել եմ բեմի, արվեստի համար և ինձ չի հետաքրքրում ամուսնական կյանքը: Եվ երբ Ալեքսանդրն ինձ ամուսնության առաջարկ արեց, մերժեցի: Միայն երբ խոստացավ չխանգարել իմ ստեղծագործական կյանքին, ընդունեցի առաջարկը: Նա ասաց, որ ինձ չի խանգարի, ավելին` կօգնի… Եվ այդպես էլ եղավ: Այն մթնոլորտը, որ մեր տանն էր տիրում` գրականության և արվեստի մթնոլորտը, ոգեշնչում էր ինձ, այդ ամենն ինձ շատ հարազատ էր, իմ ուզածն էլ դա էր: Մեր կյանքն այնքան հագեցած էր, որ կենցաղային խնդիրների վրա աչք էինք փակում և իրար ներում չհասցրած բաների համար:
- Նման հագեցած ու գրականությամբ լեցուն մթնոլորտում ապրելով և Ձեր կողքին ունենալով Ալեքսանդր Թոփչյանի նման նրբաճաշակ քննադատի` ինչպե՞ս դիմացաք Ձեր առաջին գրական փորձերը նրան ցույց չտալու գայթակղությանը:
- Գիտեք, ես շատ հպարտ էի, բայց նաև շատ էի ուզում նրա անկողմնակալ կարծիքն իմանալ: Ալեքսանդրն այն ժամանակ «Գարունում» էր աշխատում, նրան անվերջ «գրոհում» էին երիտասարդ ու կպչուն պոետեսաները, և ամուսինս շատ էր հոգնել նրանցից: Մի օր, երբ 22 տարեկան էի, նրան տվեցի իմ բանաստեղծությունը և ասացի, որ ընկերուհուս գործն է: Նա անտարբեր ասաց. «Թող, հետո կկարդամ»: Բայց քանի որ շատ անհամբեր էի, ասացի, թե շատ է շտապում, գուցե կարդամ իր համար: Ամուսինս լսեց և կարճատև դադարից հետո հարցրեց. «Չլինի՞ դու ես գրել, տանը միայն բանաստեղծուհին էր պակաս»: Հետագա 20 տարվա ընթացքում իմ գրածները նրան ցույց չտվեցի: Շատ ավելի ուշ կեսլուրջ-կեսկատակ նրան ասացի. «Դու սպանեցիր իմ մեջ մեծ բանաստեղծուհուն»: Նա էլ պատասխանեց. «Փոխարենը փրկեցի մեծ դերասանուհուն»:
Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այստեղ