21:25 , 23 ապրիլ, 2015
Հայոց ցեղասպանությունը բեկորների բաժանեց մեր ազգը, ու դրանք սփռվեցին աշխարհով մեկ, որտեղ տարիների ընթացքում արմատներ գցեցին, հարմարվեցին նոր պայմաններին ու մշակույթներին, բայց մեծամասամբ սփյուռքահայությունը երբեք չկորցրեց իր կապը հայրենիքի ու իր արմատների հետ։ Արդյունքում այսօր ունենք համաշխարհային մեծության աստղեր, անվանի գործարարներ ու բարերարներ, մարզիկներ, գիտնականներ ու քաղաքական գործիչներ, ովքեր, լինելով Ցեղասպանությունից մազապուրծ եղած մարդկանց ժառանգներ, այսօր էլ բարձր են պահում մեր ազգի ու մեր երկրի պատիվը։ Ձեզ ենք ներկայացնում մեծանուն սփյուռքահայերի, ում պատմությունը կտրել է իրենց հայրենիքից, բայց անզոր է եղել կտրել իրենց արմատներից։
1. Էմիլ Ջամիլ Լահուդ
Լիբանանի 11-րդ նախագահ Էմիլ Ջամիլ Լահուդի հայրն արաբ էր, իսկ մայրը՝ հայուհի։ 1998 թվականին Լիբանանի խորհրդարանը հենց նրան ընտրեց երկրի նախագահ, ու նա իր մեծ ավանդն ունի քաղաքացիական պատերազմով անցած Լիբանանում խաղաղության ու համերաշխության հաստատման հարցում։
2. Կարլոս Մենեմ
Կարլոս Մենեմը եղել է Արգենտինայի նախագահը 1989-1999 թվականներին։ Նա ծնվել է Սիրիայից եկած հայ-ալավիական միգրանտների ընտանիքում ու մինչև նախագահ դառնալը եղել է Լա-Ռիոխա նահանգի նահանգապետը, իսկ նախագահության ավարտից հետո՝ նույն նահանգի սենատոր։ Հենց Մենեմի իշխանության տարիներին Արգենտինայի հայկական համայնքը դարձավ համաշխարհային հայկական լոբբիի գլխավոր շարժիչ ուժերից մեկը։
3. Գարու
Ֆրանս-կանադական անվանի երգիչ ու դերասան Գարուն (Պյեր Գարանը) ծնվել է կանադական Շերբրուկ քաղաքում։ Նա համաշխարհային հռչակ ձեռք բերեց այն բանից հետո, երբ խաղաց Քվազիմոդոյի դերը «Նոտր-Դամ դե Պաղի» մյուզիքլում։ Սակայն քչերը գիտեն, որ նրա իսկական անունը Գարեգին է, իսկ տատիկը՝ զտարյուն հայ։
4. Արշիլ Գորկի
Արշիլ Գորկին, նույն ինքը՝ Ոստանիկ Մանուկ Ադոյանը, աշխարհի ամենահռչակավոր հայ գեղանկարիչներից է և հանդիսանում է «աբստրակտ սյուրռեալիզմի» ուղղության հիմնադիրներից մեկը։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվում են ԱՄՆ-ի ու Բրիտանիայի խոշորագույն պատկերասրահներում։ Ցավոք սրտի, Արշիլ Գորկին ինքը, լինելով Ցեղասպանություն ապրած հայերից, այդպես էլ չկարողացավ հաղթահարել իր ցավը, որն ավելի էր ուժգնանում նրա կյանքում շարունակական բնույթ ունեցող դժբախտություններից, և այս ամենն ի վերջո բերեց նրան, որ նա ինքնասպանություն գործեց 44 տարեկան հասակում։
5. Դավիթ Նալբանդյան
Դավիթ Պաբլո Նալբանդյանը հայ-իտալական արմատներով աշխարհահռչակ թենիսիստ է Արգենտինայից, ով երկար ժամանակ հանդիսանում էր աշխարհի լավագույն թենիսիստներից մեկը։
6. Անդրե Աղասի
Անդրե Քըրք Աղասին հայկական արմատներով պրոֆեսիոնալ թենիսի մեգաաստղերից էր ու որոշ ժամանակ հանդիսանում էր լավագույն տղամարդ թենիսիստը։ Այժմ նա զբաղվում է բարեգործությամբ ու չի մոռանում իր արմատների մասին։
7. Ալեն Պրոստ
Ալեն Պրոստը ծնվել է 1955 թվականի փետրվարի 24-ին ֆրանսիական Սեն-Շամոն քաղաքում՝ ֆրանսիացի Անդրե Պրոստի ու հայուհի Մարիա-Ռոզա Կարատչյանի ընտանիքում։ Ալենը մանկուց զբաղվել է տարբեր սպորտաձևերով, փորձել է իր ուժերն ըմբշամարտում, չմուշկային սպորտում ու ֆուտբոլում, բայց նրա իրական կիրքն ավտոսպորտն էր, ու նա անցավ ամբողջ ուղին՝ քարթինգի սիրահարից մինչև Ֆորմուլա 1-ի չեմպիոն։ Պրոստը մահացել է 1986 թվականին քաղցկեղից։
8. Էնդի Սերկիս
Էնդի Սերկիսի իրական ազգանունը Սարգսյան է։ Նա ծնվել է Իրաքի հայի ու անգլուհու ընտանիքում։ Ներկայումս Էնդին հասցրել է նկարահանվել է ավելի քան 30 դերերում՝ կինոյում ու հեռուստատեսությունում, իսկ առավել հայտնի է «Մատանիների տիրակալը» էպիկական ֆիլմերի ցիկլում Գոլումի դերի համար, որի համար նրան անգամ ուզում էին Օսկար մրցանակի առաջադրեին։ Նա նաև այլ անիմացիոն կերպարների է մարմնավորել՝ «Կապիկների մոլորակի ապստամբությունը» ֆիլմում՝ Կեսար, «Քինգ Կոնգ» ֆիլմում՝ Քինգ Կոնգ։
9. Ջեյմս Բաղյան
Ջեյմս Բաղյանն առաջին հայ տիեզերագնացն է։ Նա ծնվել է 1952 թվականին ԱՄՆ-ի Ֆիլադելֆիա քաղաքում։ Նրա երկու ծնողներն էլ հայեր են, իսկ ինքը՝ Ջեյմսը, ներկայումս ԱՄՆ բանակի պաշտոնաթող գնդապետ է ու զբաղվում է տիեզերական բժշկությամբ ու բիոբժշկությամբ։
10. Յուրի Ջորկաեֆ
Ֆուտբոլի Աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն, լեգենդար ֆուտբոլիստ Յուրի Ջորկաեֆի հայրը կիսով չափ կալմիկ էր, կիսով չափ՝ լեհ, իսկ մայրը՝ Մարի Օհանյանը, զտարյուն հայ էր։ Յուրին միշտ ընդգծել է իր հայ լինելն ու միշտ հպարտությամբ է խոսել դրա մասին։ Ինչպես նշել էր իր վերջին հարցազրույցներից մեկում, նա պսակադրվել է և իր երեխաներին կնքել հայկական եկեղեցում։
11. Քիմ Քարդաշյան
Հատկապես իր վերջին այցից հետո գրեթե ոչ մի հայ չի մնացել այս աշխարհում, որ չճանաչի Քիմբերլի Քարդաշյանին, ու շնորհիվ նաև նրա ջանքերի՝ այսօր միլիոնավոր օտարազգիներ գիտեն Հայաստանի մասին ու գիտեն դրական լույսի ներքո։
12. Շեր
Շերը, նույն ինքը Շերլին Սարգսյանը, համաշխարհային մասշտաբի առաջին գերաստղերից էր, ով այցելեց Հայաստան դեռ 22 տարի առաջ։ Շերն իսկական լեգենդ է ամերիկյան փոփ երաժշտության ասպարեզում ու նաև հայրենասեր հայ, ով անկախ ամեն ինչից՝ չի մոռացել ու չի մոռանում իր արմատների մասին։
13. Միշել Լեգրան
Միշել Ժան Լեգրանը ծնվել է հայտնի կոմպոզիտոր Ռայմոն Լեգրանի ու ազնվական ծագումով հայկական ընտանիքից սերող Մարսել Տեր-Միքայելյանի ընտանիքում։ Հետագայում Միշելն ինքը դարձավ երաժշտական լեգենդ, ով արժանացել է 5 Գրեմմի և 3 Օսկար մրցանակների։
14. Վիլյամ Սարոյան
Ամերիկյան դասական գրականության ամենակարկառուն ներկայացուցիչ Վիլյամ Սարոյանն իր ողջ կյանքի ընթացքում երբեք չէր մոռանում իր արմատների մասին ու շնորհիվ նրա աշխատանքների՝ հայի դրական կերպարը մշտապես մտավ ամերիկյան ու համաշխարհային գրականության մեջ։ Անկասկած, հայ այս դասականը բոլոր ժամանակների ամենամեծանուն հայերից մեկն է։
15. System of a down խումբը
Ինչպես գիտեք, System of a down խմբի բոլոր անդամները զտարյուն հայեր են ու չնայած իրենց բավականին երիտասարդ տարիքին՝ արդեն հասցրել են դառնալ աշխարհին մեր ազգը ներկայացնող գլխավոր այցեքարտերից մեկը։ Տղաները բոլորն էլ մեր ազգի նվիրյալներն են ու իրենց կարիերայի սկզբից աշխարհին են հրամցրել մեր ազգային գլխավոր հարցը։
16. Քըրք Քըրքորյան
Ամերիկյան մագնատ, միլիարդատեր ու բարեգործ Քըրք Քըրքորյանը ևս իր արժանի տեղն է զբաղեցնում հռչակավոր հայերի ցուցակում, քանի որ դժվար է գտնել երկրորդ մեկին, ով զուտ իր արյան կանչով այդքան օգնած լինի այն ժողովրդին, որից սերում է հենց ինքը։
17. Շարլ Ազնավուր
Եվ իհարկե, այժմ ապրող հայերից մեծագույնն ու ամենաճանաչվածներից մեկը՝ կենդանի լեգենդ Շարլ Ազնավուրը, ով լեգենդ է դարձել իր կյանքի օրոք ու ոչ միայն մեր ազգի պարծանքն է, այլև համամարդկային հարստություն, որին պաշտում են միլիոններ՝ անկախ ազգությունից, կրոնից ու ռասայական պատկանելությունից։
